Hava Durumu
ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ ANAYASA GÜNÜ: 8 ARALIK -Süleyman MERDANOĞLU*

Özbekistan Anayasası, 8 Aralık 1992 de kabul edilmiştir. Özbek vatandaşlarının 8 Aralık Anayasa Gününü Kutluyorum.

 Anayasası’nın dikkat çeken maddelerinden bazıları şöyledir:

Makale 1

Özbekistan, egemen bir demokratik cumhuriyettir. "Özbekistan Cumhuriyeti" ve "Özbekistan" ülke isimleri aynı anlama geliyor.

Madde 4

Özbekistan Cumhuriyeti'nin devlet dili Özbekçedir.

Özbekistan Cumhuriyeti, topraklarında yaşayan tüm ulusların ve halkların dillerine, gelenek ve göreneklerine saygı gösterir ve gelişmeleri için koşullar yaratır. 

Madde 8.

Özbekistan halkı, uyruğu ne olursa olsun, Özbekistan Cumhuriyeti vatandaşıdır.

Madde 10

Özbekistan halkı adına yalnızca Cumhuriyetin Meclisi ve onun seçtiği Cumhurbaşkanı hareket edebilir.

Toplumun, siyasi partinin, cemaat derneğinin, sosyal hareketin veya bireyin hiçbir bölümü Özbekistan halkı adına hareket etme hakkına sahip değildir.

Madde 11

Özbekistan Cumhuriyetindeki devlet iktidarı sistemi, kuvvetler ayrılığı yasama, yürütme ve yargı dallarına dayanmaktadır.

Madde 13

Özbekistan Cumhuriyeti'nde demokrasi, bir kişinin, yaşamının, özgürlüğünün, onurunun, haysiyetinin ve diğer devredilemez hakların en yüksek değer olduğu evrensel ilkelere dayanmaktadır.

Demokratik hak ve özgürlükler Anayasa ve yasalarla korunmaktadır.

Madde 14

Devlet, insan ve toplum yararına faaliyetlerini sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine göre yürütür.

Makale 15

Özbekistan Cumhuriyeti'nde, Özbekistan Cumhuriyeti Anayasası ve kanunlarının üstünlüğü kayıtsız şartsız tanınmaktadır.

Devlet, organları, memurları, kamu kurumları ve vatandaşlar Anayasa ve kanunlara uygun hareket eder.

Madde 16

Bu Anayasa'nın hiçbir hükmü Özbekistan Cumhuriyeti'nin hak ve çıkarlarına zarar verecek şekilde yorumlanamaz.

Hiçbir yasa veya diğer normatif yasal belge, Anayasanın norm ve kurallarına aykırı olamaz.

Makale 18

Özbekistan Cumhuriyeti'nde tüm vatandaşlar, cinsiyet, ırk, milliyet, dil, din, sosyal köken, inanç, kişisel ve sosyal statüden bağımsız olarak aynı hak ve özgürlüklere sahiptir ve kanun önünde eşittir.

Makale 21

Özbekistan Cumhuriyeti topraklarında tek bir vatandaş kurulacak.

Özbekistan Cumhuriyeti vatandaşlığı, hangi gerekçeyle kazanılırsa kazanılan herkes için eşittir.

Karakalpakistan Cumhuriyeti vatandaşı şu anda Özbekistan Cumhuriyeti vatandaşıdır. .

Makale 22

Özbekistan Cumhuriyeti, vatandaşlarına hem topraklarında hem de yurtdışında yasal koruma ve himayeyi garanti eder.

Makale 23

Özbekistan Cumhuriyeti topraklarındaki yabancı vatandaşların ve vatansız kişilerin hak ve özgürlükleri, uluslararası hukuk normlarına göre güvence altına alınır. Özbekistan Cumhuriyeti Anayasası, yasaları ve uluslararası antlaşmalarıyla belirlenen görevleri yerine getirir.

Makale 25

Herkesin kişi özgürlüğüne ve güvenliğine hakkı vardır.

Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz veya tutuklanamaz.

Makale 26

Suç işlemekle suçlanan herhangi bir kişi, davası hukuka uygun ve aleni bir şekilde yargılanana ve suçu tespit edilene kadar suçlu kabul edilmeyecektir. Sanığa mahkemede savunması için tüm koşullar sağlanır.

Makale 29

Herkes, düşünce, ifade ve din özgürlüğüne sahiptir. Yasa ve yasanın koyduğu diğer kısıtlamalar dışında, herkes kendi seçtiği bilgileri isteme, alma ve verme hakkına sahiptir.

Düşünce ve ifade özgürlüğü, yalnızca devlet sırları ve diğer sırlar söz konusu olduğunda kanunla kısıtlanabilir.

Madde 31

Vicdan özgürlüğü herkes için garantilidir. Herkes herhangi bir dine inanma ya da herhangi bir dine inanmama hakkına sahiptir. Dini görüşlerin zorla asimilasyonuna izin verilmez.

Madde 33

Vatandaşlar, Özbekistan Cumhuriyeti kanunlarına uygun olarak sosyal faaliyetlerini miting, toplantı ve gösteri şeklinde yürütme hakkına sahiptir. Yetkililer, bu tür faaliyetleri yalnızca güvenlik nedenleriyle askıya alma veya yasaklama hakkına sahiptir.

Madde 34

Özbekistan Cumhuriyeti vatandaşları, kitle hareketlerine katılmak için sendikalar, siyasi partiler ve diğer kamu dernekleri kurma hakkına sahiptir.

Madde 35

Herkes, kendisi ve başkaları ile birlikte doğrudan yetkili devlet organlarına, kurumlarına veya milletvekillerine başvuru, öneri ve şikayetleri sunma hakkına sahiptir.

Makale 36

Herkesin tek başına veya başkalarıyla birlikte mülkiyete sahip olma hakkı vardır.

Bankadaki mevduatlar kanunla gizlilik ve miras hakkı ile güvence altına alınmıştır.

Makale 37

Yasa uyarınca herkesin çalışma, özgürce iş seçme, adil ve elverişli çalışma koşulları ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır 

Madde 38

İşe alınan tüm vatandaşların dinlenme hakkı vardır. Çalışma saatleri ve ücretli izin süreleri kanunla belirlenir.

Makale 39

Herkes, yaşlılık, sakatlık, geçimini sağlayan kişinin kaybı ve yasanın öngördüğü diğer durumlarda sosyal güvenlik hakkına sahiptir.

Emekli maaşlarının, ödeneklerin ve diğer sosyal yardım türlerinin miktarı, resmi olarak belirlenmiş geçim seviyesinden az olamaz.

Madde 41

Herkes eğitim hakkına sahiptir. Ücretsiz genel eğitim devlet tarafından garanti edilmektedir.

Okul faaliyetleri devlet kontrolü altındadır.

Madde 43

Devlet, Anayasa ve kanunlarda yer alan vatandaşların hak ve özgürlüklerini garanti eder.

Madde 44

Herkesin hak ve özgürlüklerini mahkemede savunma, devlet organlarının, görevlilerinin ve kamu kuruluşlarının yasadışı eylemlerine itiraz etme hakkı güvence altına alınmıştır.

Makale 45

Küçüklerin, engellilerin ve yalnız yaşlıların hakları devlet tarafından korunmaktadır.

Madde 46

Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir.

Madde 48

Vatandaşlar Anayasa ve kanunlara uymakla ve başkalarının haklarına, özgürlüklerine, şerefine ve haysiyetine saygı göstermekle yükümlüdür.

Madde 49

Vatandaşlar, Özbekistan halkının tarihi, manevi ve kültürel mirasını özenle korumakla yükümlüdür. Kültürel anıtlar devlet koruması altındadır.

Madde 50

Vatandaşların çevrelerine özen gösterme sorumluluğu vardır.

Makale 54

Mal sahibi istediği gibi mülkün sahibi olur, kullanır ve tasarruf eder. Mülkiyetin kullanımı çevreye zarar vermemeli, vatandaşların, tüzel kişilerin ve devlete ait hakların yanı sıra kanunla korunan menfaatleri ihlal etmemelidir.

Madde 55

Toprak, toprak altı, su, flora ve fauna ile diğer doğal kaynaklar, akıllıca kullanılması gereken ve devletin koruması altında olan milli servettir.

Madde 61

Dini kuruluşlar ve dernekler devletten ayrıdır ve kanun önünde eşittir. Devlet, dini derneklerin faaliyetlerine müdahale etmez.

Makale 65

Ebeveynlerinin soyundan veya vatandaşlığından bağımsız olarak çocuklar kanun önünde eşittir.

Annelik ve çocukluk devlet tarafından korunmaktadır.

Madde 66

Yetişkin ve sağlıklı çocuklar ebeveynlerine bakmak zorundadır.

Makale 67

Medya ücretsizdir ve yasalara uygun çalışır. Bilgilerin belirtilen şekilde doğruluğundan sorumludurlar. Sansüre izin verilmez.

Madde 68

Özbekistan Cumhuriyeti, bölgelerden, ilçelerden, şehirlerden, kasabalardan, köylerden, köylerden ve ayrıca Karakalpakstan Cumhuriyeti'nden oluşur.

Makale 70

Egemen Karakalpakistan Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti'nin bir parçasıdır.

Karakalpakistan Cumhuriyeti'nin egemenliği Özbekistan Cumhuriyeti tarafından korunur.

Madde 71

Karakalpakistan Cumhuriyeti'nin kendi Anayasası vardır.

Karakalpakistan Cumhuriyeti Anayasası, Özbekistan Cumhuriyeti Anayasasına aykırı olamaz.

KAYNAK: http://www.uzembassy.org.tr/

________________________________________________

*Süleyman MERDANOĞLU (merdanogluslm@gmail.com)

Özbekistan Uluslararası Altın Miras Vakfı

Ankara Bölüm Başkanı

  
81 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Saat
Takvim
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar7.37467.4041
Euro8.97159.0074