Hava Durumu
Anlık
Yarın
7° 3°
ÖZBEKİSTAN TURİZİMİNE YÖNELİK YENİ GELİŞMELER-Süleyman MERDANOĞLU*

Orta Asya medeniyetlerinden biri; Özbekistan, yüzyıllar boyunca zengin kültüre ve tarihe sahiptir. Tarihi mirası, eşsiz doğası, zengin etnografik unsurları, ihtişamlı  kültür varlıkları ve tüm Türk ve İslam aleminin maneviyatında özel bir yeri vardır. İnanç merkezleri ile Özbekistan, asırlar boyunca koruduğu bu miras ile dünya medeniyetine katkı sağlamaya devam ediyor. Çok sayıda efsane ve hikayeye sahip Özbekistan; etkileyici mozoleler, geçmişin mimari izlerini taşıyan yapılar, takı ve motifler gibi renkli materyaller ve egzotik meyveler ülkesi. İpek Yolu’nun merkezi halkasında bulunan; özellikle İslam mimarisinin kervansaraylarıyla ve ortaçağa ait eserleriyle doğu şehirlerinin eşsiz manzarasını bugün de koruyan Asya'nın en önemli turistik merkezleri konumundaki müthiş tarihi şehirleri ile tarih ve bugünün birleştiği Özbekistan, turizm sektöründe son derece büyük bir potansiyeli vardır. Başta Türkler için olmak üzere turizmde keşfedilmeyi bekleyen büyük hazineleri bünyesinde barındıran göz kamaştırıcı bir coğrafya. Burası; tarihi ve sanat eserleri, çok sempatik, sıcak kanlı ve konuksever halkı, folkloru ve muhteşem mutfağıyla herkesi, özellikle de Türkiye Türkleri’ni hayran bırakacak bir ülke... UNESCO listesindeki Dünya medeni mirası acısından en zengin 5 ülkeden biridir.             Özbekistan 2017 yılında gelen yabancı turist sayısı 2016 yılına oranla % 24.3 artarak, Özbekistan'ın turizmi geliştirme çabaları ilk meyvelerini vermeye başladı. 2016 yılında 2 milyon 35 bin turist gelen Özbekistan, 2017 yılını 2 milyon 520 bin turistle kapadı.                                                                      2016'da 423 olan turizm acentaları sayısı 2017'de 561'e, 750 olan otel tesisleri sayısı 851'e ulaştı. Ülkede turizmin geliştirilmesine yönelik daha fazla önemli adımlar atılması sonucu; 2018 yılın ilk 8 ayında ülkeye gelen turist sayısının geçen yılın aynı dönemine nazaran %126 oranında artarak 3,4 milyon olmuştur. En çok ziyaret alan şehirlerin başında; Taşkent, Semerkant, Buhara, Şehrisebz, Hive, Nukus, Termiz, Andican, Namengan, Fergana …gelmektedir.

Özbekistan’ın Vize Uygulamaları

Özbekistan’da aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 64 ülke vatandaşına 30, 60 veya 90 günlük süreli vize muafiyeti sağlanması ile gelişlerin kolaylaştırıldığı günümüzde turizm yatırımcıları için kolaylık sağlayıcı teşvik karaları da alınmıştır.  1 Mart 2019 tarihi itibariyle verilen yatırım vizesi ile yabancı yatırımcılar ve ailelerini de kapsayan |u vize ileride uzatma hakkı ile 3 yıllık geçerliliğe sahip olacak. Ülkede minimum 3 milyon doladık yatırım yapan tüm yabancılara 10 yıl geçerli olmak üzere oturma izni verilecek. Yatırım vizesi sahibi yada oturum izni alan yabancılar, bu uygulama ile birlikte Özbekistan vatandaşlarının yararlanmış olduğu tıbbi, eğitim ve diğer sosyal haklardan da faydalanabilecek. Ayrıca; aslen Özbek olan yabancı ülke vatandaşları onların ailelerine vatandaş, ülkede eğitim almayı talep eden yabancı öğrencilere öğrenci, ülkeye araştırma yapmak amacıyla gelenlere akademik, ülkeye tedavi olma amacıyla gelenlere sağlık ve inanç turizmi için gelenlere ise uzun süreli ziyaret vizesi verilmesi planlanıyor. Ayrıca 76 ülke vatandaşı da Özbekistan vizesini “e-vize” uygulaması (www.e-visa.gov.uz) üzerinden sadeleştirilmiş şekilde 2 gün içerisinde alabilecek.

Turizm sektörüne verilen önem                                                                            
Özbekistan bağımsızlığına kavuştuktan sonra; halkın zengin kültürel ve manevî mirasını korumak ve araştırmak, devlet siyaseti derecesine çıkarılmıştır.                     
Geçen 27 yıl içinde, dünya uygarlığının gelişmesine büyük katkı sağlayan atalarımız İmam Al-Buhari, İmam At-Termizi, İmam Maturudi, Bahauddin Nakşbend, Burhoniddin Margilani, Abldulhalık Gucduvani, Hoca Ubaydullah Ahrari-Veli, Emir Timur gibi unutulan büyük atalarımızın isimleri topluma yeniden kazandırılmıştır.                                                                      Günümüzde 4.000 e yakın arkeolojik eser ve anıt devlet koruması altına alınmış, 1000 den fazlası yeniden yapılandırılmıştır.  Milletin medeniyetini ve kültürünü anımsatan tarihi binalar yenilenmiş, ayrıca İmam Al-Buhari, Al Fergani, At Termizi, İmam Matürüdi türbeleri tamir edilmiştir. Bunun yanı sıra, Amir Temur ve Temuriler Müzesi, Şehidler Meydanı gibi tarihi ve çağdaş mimarcılık kültürünü yansıtan yeni ziyaret merkezleri inşa edilmiştir.                                                                             

Özbekistan’da Yeni Turizm Teşvik Kararları

Özbekistan Hükümeti  son dönemde turizmin geliştirilmesine yönelik önemli adımlar atılma çerçevesinde, Özbekistan Turizmi Geliştirme Devlet Komitesi'nden yapılan açıklamada; 2018-2020 yıllarında kamu-özel ortaklığında 100 adet, 2021-2022 yıllarında da 278 adet otelin inşa edilerek faaliyete başlayacağı dile getirilirken, otellerin inşa edilmesinde Türkiye'deki otellerin deneyimlerinden istifade edileceği düşünülüyor. Buna göre, söz konusu otellerin inşa edilmesinde Türkiye'deki 8-50 odalı otellerin örnek alınacak.                                               
Teşvikler

Otellerin inşa edileceği araziler en az 20 yıl aynı sektörde faaliyet yapma ve otel çevresinde düzenleme çalışmaları yapma şartıyla yatırımcılara bedava verilecek. Devlete ait olan ve kullanılamayan otel veya binalar ise “0” dolara yatırımcılara verilecek veya kiralanacak.                    Ayrıca;

1-Tamamlandıktan sonra, bir otelin inşası için tahsis edilen arsa mülkiyeti, maddi kültürel mirası alanlarının, tarım arazilerinin korunan bölge ve istisnai bölgeleri hariç olmak üzere, mülkiyet hakkına sahip yatırımcıya satılabilir.

2-Teslim tarihi 1 Ocak 2022’den önce şartıyla, yatırımcıların yeni bir otelin inşası ve donatımına harcamalarının bir kısmı Özbekistan Cumhuriyeti Devlet Bütçesi ile telafi edilir. Otel kategorisinin onaylanmasından sonra, 3 yıldız otel için en az 50 oda, 4 yıldız otel için en az 100 oda. Aynı zamanda yatırım maliyetinin bir kısmının Devlet Bütçesinden telafi edilmesi, 50 bin odalı otele ulaşılmasının yanı sıra bir sonraki yıla ait Devlet Bütçesinin parametrelerinin onaylanması sürecinde yıllık endekslemesine kadar finansman miktarı aşağıdaki gibidir:

3 yıldızlı otel her odası için 40 milyon som (yaklaşık 4772 $); 4 yıldızlı otel her odası için 65 milyon som (yaklaşık 7755 $).

3-Özbekistan’da ikamet eden, tanınmış ve prestijli global otel markalarının kullanan (İlk 50 otel markasının derecelendirmesine göre) imtiyaz (franchise) sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl içinde, kısmen Devlet Bütçesinden aşağıdaki miktarlarda finanse edilir:

3 yıldızlı ilk 50 otel için - yıllık olarak her otelin oda başına 200 dolar;

4 yıldızlı ilk 30 otel için - yıllık olarak her otelin oda başına 400 dolar;

Aynı zamanda, imtiyaz (franchise) kuruluşların telif haklarının finanse edilmesinin miktarı 10 milyon ABD dolarından fazla olmamalıdır.

4-Yasaya göre, artık ikamet yerine, vatandaşlık, akrabalık bağına ve medeni durumuna bakmaksızın herkes otel hizmetlerinden faydalanabilir.

Özet olarak; Özbekistan dünyada turizm bakımından gelecek vaad eden ülkelerin başında gelmesine rağmen, ülkeye gelen turist sayısı yeterli değildir Bunun nedenleri üzerinde durulmalıdır. Örneğin, Türkiye –Özbekistan-Türkiye arasında hattaki uçak sefer sayısı yeterli olmaması, Taşkent ve Semerkant dışında şehirlere sefer olmamsı, uçak biletlerinin pahalı olması ve buna benzer  sorunların mevcut olması neden gösterilebilir

Özbek Hükümeti turizmi döviz gelirleri açısından taşıdığı potansiyel nedeniyle ulusal önemde bir kalkınma alanı olarak görmektedir.Yüksek turizm potansiyeline sahip olan Özbekistan, daha fazla turist ağırlama kapasitesini artırma faaliyetleri devam etmektedir.
________________________________

*Süleyman MERDANOĞLU  (merdanogluslm@gmail.com)

Özbekistan Uluslararası Altın Miras Vakfı Ankara Bölümü Başkanı

 

Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
130 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Saat
Takvim
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.78805.8112
Euro6.50886.5348