Hava Durumu
Anlık
Yarın
7° 3°
HİNDİSTAN-PAKİSTAN PEŞAVER ve KEŞMİR-Süleyman MERDANOĞLU*

Pakistan'ın Peşaver kentinde Taliban tarafından 16 Aralık da düzenlenen en kanlı saldırılarından biri olarak gösterilen okul saldırısında, öğrenci ve öğretmen olmak üzere 148 kişi hayatını kaybetti. Din adına terör ve katliam yaparak insanları katleden Taliban örgütü ve benzeri örgütler yüce İslam dininin yüzkaralarıdır. 

Başbakan Davutoğlu, Çad Başbakanı Kalzeube Payimi Dubet ile Başbakanlık Merkez Bina'da bir araya geldi. İki lider görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Davutoğlu, toplantıda yaptığı açıklamada, Pakistan'da çoğu çocuk 148 kişinin ölümüne neden olan okul saldırısı dolayısıyla Türkiye'de bir günlük "milli yas" ilan edileceğini söyledi.

Türkiye ile Hindistan-Pakistan dostluğu, Hindistan Müslümanlarının Kurtuluş Savaşımızda Katkıları ve unutulmayan bir isim;” Peşaverli Abdurrahman Bey” ve     bu bölgedeki Türkler hakkında birkaç yazımı sizlere sunmaya çalışacağım.

 

                            ***

Pakistan veya resmî adıyla Pakistan İslam Cumhuriyeti, Güney Asya'da bir ülkedir. Umman Denizi'ne 1.046 km kıyısı vardır. Batısında Afganistan ve İran, kuzeyinde Çin Halk Cumhuriyeti, doğusunda Hindistan vardır. Nüfus bakımından dünyada 6.'dır.

1947'de İngiliz sömürgesindeki Hindistan'dan, yaşanan kanlı bir mücadele sonrası ayrılarak 14 Ağustos 1947'de kurulmuştur. Daha sonrasında yine bir bölünme yaşayıp, batısı bugünkü Pakistan doğusu da Bangladeş olmuştur.

Pakistan'da Pencap, Sind, Kuzeybatı Sınır Eyaleti ve Belucistan olmak üzere 4 eyalet vardır. Federal başkenti İslamabad'dır.

14 Ağustos 1947 tarihinde Muhammed Ali Cinnah, Pakistan Genel Valisi olmuş ve Pakistan bağımsızlığını kazanmıştır. Pakistan'ın Hindistan'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesinin ardından milyonlarca Müslüman, Hindu ve Sih'in mübadelesi başlamış, sınırın her iki yanındaki toplam 12 milyon kişi yer değiştirmiştir. 1947'de kurulan Pakistan'ın kurucusu ve ilk devlet başkanı Muhammed Ali Cinnah'ın 11 Eylül 1948'deki ölümüne kadar ülkenin içinde bulunduğu karışık durum nedeniyle bir anayasa hazırlanamadı. Anayasasının hazırlanması 8 yıldan fazla sürdü. 1956 tarihli ilk anayasaya göre bir İslami cumhuriyet olarak tanımlandı.[3] Üzerinde yapılan çeşitli değişikliklerle birlikte ülke halen 1973 tarihli anayasa ile idare olunmaktadır.

1971'e kadar Pakistan bugünkü Pakistan (Batı Pakistan) ve Bangladeş (Doğu Pakistan) topraklarından oluşmaktaydı. Hindistan ve İngiltere'nin de etkisiyle 1971 yılındaki iç savaştan sonra Doğu Pakistan Bangladeş adında bağımsızlığını ilan etti. Bu savaştan yıllar sonra dahi Pakistan ile Bangladeş'in arası düzelmiş değildir.

***

Peşaver Pakistan'da, Hayber-Pahtunhva eyaletinin merkezi olan şehir. Kâbil Irmağı'nın kolu Barakıyısında, Lahor'un 385 km kuzeybatısındadır. Ünlü Hayber Geçidi'nin 15 km güneyinde yer alan kentin stratejik yeri önemlidir. Anlamı «sınır kenti» demektir. Geçmişte İpekyolu'nun önemli duraklarından biridir.

***

Keşmir (Hindu / Dogri), dünyanın en yüksek sıradağları olan Himalayalar üzerinde yer alan bir bölge. Keşmir 10. asra kadar Hindu Racalar tarafından idare edildi. Bu tarihten itibaren Müslüman Türkler, Racaların saraylarına ücretli asker olarak girdiler. Bunlardan biri olan Şah Mirza kısa zamanda nüfuzunu kuvvetlendirerek, Keşmir tahtını ele geçirdi ve 1339’da bölgede bir İslam devleti kurdu. Keşmir Sultanlığı 1589’a kadar bölgede hüküm sürdü. Daha sonra bölgeye Babürlüler hakim olarak Keşmir Sultanlığına son verdi. On dokuzuncu asra kadar Babürlülerin hakimiyeti altında kalan Keşmir, 19. yüzyılda İngiliz müstemlekesi oldu. İngilizler, Hindistan’ı terk ederken çatışmalar eksik olmasın düşüncesiyle % 99’u Müslüman olan Keşmir’i Hindistan’ın işgalinde bıraktılar (1947). Keşmir yüzünden Hindistan’la Pakistan arasında 1947 yılında çıkan savaş neticesinde konu 1948’de Birleşmiş Milletlere götürüldü ve alınan kararla Keşmir bölündü ve ateşkes hattına Birleşmiş Milletler askerleri yerleştirildi. 1956’da Hindistan Başbakanı Nehru, Cammu-Keşmir bölgesini eyalet statüsü vererek Hindistan’a bağladı. 1962’de ise Çin Ladakh’ı Tibet’in bir parçası sayarak Keşmir’in doğusunu işgal etti. Böylece Keşmir üç ateş arasında kaldı. Çin kendi yönetimi altına aldığı topraklarda hakimiyetini kendi uslubunce sağladı. Cammu-Keşmir eyaletindeki Müslümanlar 1970’te düzenledikleri bir kongre neticesinde Pakistan’a katılma kararı alması üzerine 1971’de Hindistan ile Pakistan arasında yeni bir savaş çıktı. Fakat bir netice alınamadı. Hindistan Cammu-Keşmir eyaletindeki bağımsızlık hareketlerini zor kullanarak bastırdı. O zamandan beri Keşmir’de kanlı olaylar devam etmektedir. 

Himalayaların üzerinde yer alan Keşmir, toprakları tamamen dağlıktır. Dünyanın ikinci en yüksek noktası olan Godwin Austin Zirvesi (8611 m) bölge toprakları içinde kalır. Bölgede 3000 metrenin üzerindeki dağlar daima karlarla kaplıdır. Pakistan için çok önemli olan akarsuların bir kısmı Keşmir topraklarından kaynaklanır. Karlarla kaplı dağların ortasında yer alan İndus Vadisi ve 1500 m yükseklikteki Keşmir Vadisi bölgenin can damarlarını meydana getirir. 

Keşmir’in yazlık başşehri durumunda olan Srinagar, Keşmir Vadisinde ve denizden 1768 metre yükseklikte kurulmuştur. Srinagar medrese, cami ve evliya türbeleriyle süslü bir İslam merkezidir. Kışlık merkez Cammu ise daha güneyde yer almaktadır. 

Günümüzde Pakistan’ın kontrolü altındaki topraklarda iki milyon, Hindistan’ın kontrolü altındaki topraklarda altı milyon, Çin’in kontrolü altındaki topraklarda bir milyon olmak üzere Keşmir bölgesinde dokuz milyon insan yaşamaktadır. Nüfusun büyük kısmı Müslümandır. Çok az Hindu bulunmaktadır. 

Keşmir Vadileri tam bir tarım bölgesidir. Başlıca ürünleri pirinç, buğday, mısır, arpa ve tütündür. Meyvecilik ve ipekböcekçiliği ekonomide önemli yer tutar. Hayvancılık gelişmiş olup, yak, koyun, sığır ve keçi beslenir. Keşmir keçisi dünyaca ünlüdür. Bu keçiden elde edilen yünden yapılan dokumalar çok ünlüdür. Keşmir topraklarında bakır, demir, boksit, çinko, mermer ve antrasit yatakları vardır. 

------------------------------------------------------------------------

*Süleyman MERDANOĞLU  (merdanogluslm@gmail.com)

Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
1589 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Saat
Takvim
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar6.03836.0625
Euro6.73226.7591