Özbekistan, özbekistan vakfı, Özbek vizesi, özbek büyükleri, Özbekistan kitabı, Özbekistan büyükelçiliği, Özbekistan makaleleri, Özbekistan turu
Hava Durumu
Anlık
Yarın
31° 33° 17°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar2.17672.1806
Euro2.88962.8948
TÜRKMEN AİLE, AŞİRET, OYMAKLARI, BOYLARI, KOLLARI(Araştırma)- Bölüm I- Sadun KÖPRÜLÜ

Irak Türkleri (Türkmenleri) dünyanın her bir yerinde Çağlar, asırlar önceleri yaşayan ve tanınan Oğuzlar diye tarihte adlanan uygarlıkla, Demokrasiyle değer, öncülük kazanarak,  tüm milletlere varlığını yansıtmıştır.

Türkmen Oğuzlar 24 boydan gelerek, bütün ülkelerde oymaklara, boylara, kollara, ailelere ayrılmıştır.

Ve yüce kahramanlıkla, yiğitlikle Tarihin parlak sayfalarına geçmişlerdir.

Türk Oğuzlar boyları büyük devletler kurarak, tarih boyunca kahramanlık, yiğitlikle, millet, bayrak, toprak vatanseverlikle tanınarak, kanlarını, canlarını bu uğurda vererek, yurdularını düşmanlara vermeyerek, her karış topraklarına sahip çıkarak,

Varlıklarını, dillerini savunmuşlardır.

Türkler üstün başarılar elde etmekle, büyük uygarlıklar kurarak, günümüze kadar töresine, onuruna gelenek, göreneklerine atalarına bağlı kalarak sevgi, saygı gösteren Oğuzlar, Türklerdir, Türkmenlerdir.

Oğuzlar tarihleriyle, güçleriyle savaş alanlarda görünerek,

Oğuzeli,  tüm dünyanın neresinde bir Türk varsa orası Türkmenlerin yurdu, toprağı sayılmakla büyük bir millet olduklarını yüce tarihleri ile kanıtlamışlardır.

Ak-Koyunlu, Kara koyunlu eli, Dulkadırlı eli,- Selçukçu eli diye tanınışlardır.

Ayrıca Türkmenlerde Budunda kullanılır. Budun sözünün anlamı ise Moğolca karşılığı olan Ulus sözü de İlhanlılardan alınmıştır, Doğu-Anadolu'da Türkmenler, demek Oğuzlar, Kara-Koyunlu Ulusu, Boz-Ulus, Kara-Ulus Yurt elin, boyun, obanın ve ailenin oturduğu yerdir, Boyda söylenirdi.

Kâşgarlı Mahmut bu sözün Oğuzca olduğunu bildiriyor. Orhun âbidelerinde geçen (bod) Oğuz ve Türkmen soylularını kapsamaktadır.

Aile (soy) obalar, obalardan boylar ve boylardan da Oğuzeli meydana gelmiştir.

Oğuz elinde ise asıl oymak birliği boy'dur. 

Oğuzeli toplu olarak birlikte ayrılarak Hazar Denizi kıyısındaki yarım adaya giderek, oralara yerleşerek, oraları kendilerine yurt seçmemişlerdir.

Mangışlak adını kendilerine vermişlerdir.

Ayrıca Oğuzlar Selçukluların yönetiminde Yakın, Doğu ülkelerine gelerek, yerleşerek üçüncü toplulukta XI. yüzyılda Kara-Deniz'in kuzeyinden Balkanlara inmişlerdir, öte yandan Oğuzlardan kalabalık bir nüfus da Seyhun’un orta yatağındaki şehirlerde yerleşmiştir.

Göçebe Oğuzlarda Yörük diye tarihe geçerek, tanınmıştır.

Ve Boz, Ok ve Üç, Ok adları ile iki kola ayrılmıştır, Oğuz, Türkmen topluluğu XIII. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu'dan Suriye'ye göç ederek ve yoğun kalabalık XII. yüzyılda İran'ın Fars eyaletinde siyasî iktidarı ellerine geçirmişlerdir.

XIV. yüzyılda Kuzey Suriye'deki Türkmenler yine Oğuz adıyla iki kola ayrılmışlardı. Bu Türkmenlerden Boz Ok koluna bağlı olanlar Yozgat, Çorum’u bölgelerine bağlı etmişlerdir.

Oğuzlar büyük aşiret, oymakları ile bu boylardan ortaya gelmektedir Kayı, Yazır, Avşar, Beğ- Dili ve Eymür. Bunlardan yalnız Eymür boyu Üç- Oklardan çıkmıştır.  Dede Korkut destanlarını ise siyasî üstünlüğün Üç- Oklarda olduğu göründürmektedir. Kahramanlığı yansıtmaktadır.                                                                                                                                Oğuzların oymakları, boyları ise (Kınık), Salgurlular (Salur), Berçem oğulları (Yıva), Ak Koyunlular (Bayındır), Ramazan-oğulları (Yüregir) ve Kadı Burhaneddin (Salur) Artık Oğulları’nın (Döğer), Şumla-Oğulları’nın Avşar) oldığu ise büyük Türkmen Oymak, aşiretlerini göstermektedir İran Türklerinden olan Nadir Şah'ın Avşar Türkmenlerinden olmaktadır.

Irak Türklerinin, Suriye, İran, Azerbaycan’ın Soyları, Oğuz Han‘dan gelmektedir.

Dünyada var olan büyük Atamız Oğuz Han‘ın Gün Han, Ay Han, Yıldız Han, Gök Han, Dağ Han, Deniz Han adlarında 6 tane oğlu vardır.

Oğuz Han’ın her oğlunun da dört tane oğlu vardır.

İşte Atamız Oğuz Han’ın altı oğlundan olan 24 tane torunu, bugünkü “24 Oğuz Boyunu meydana getirmiştir.

Ve büyük Türkmen milleti ortaya şanıyla, yüce tarihiyle çıkarak büyük atabeyler, devletler kurmuşlardır.

Bütün dünyaya yayılan Oğuzlar, bu 24 boya Türkmenler dayanmaktadır.

Oğuzlardan gelen Bayat aşireti Irak, Türkiye, Azerbaycan Devleti, Dulkadir oğulları, İran’da Kaçarlar, Horasan’da Kara Bayatlar, Bakü ve Doğubayazıt hanları, ve Kerkük Irak Türkleri çoğunluğu Bayat boydandır. Şair Fuzuli gibi, Konya’daki Karaman oğulları gibi.

Büyük Bayat oymak, aşiretinden gelerek Irak’ın kuzeyi, güney,, batı, doğusunda milyonları aşan ve Araplaşan Türkmen Bayatlar bulunmaktadır.

Oğuzlar, Oğuz Boyu

Bugün; Türkiye, Balkanlar, Azerbaycan, İran, Irak Türkmenelinde Türkmenistan’da yaşayan Türklerin ataları olan büyük bir Türk boyu. Oğuzlara, Türkmenler de söylenir.

Oğuzlar Dokuz Oğuz, Altı Oğuz, Üç Oğuz adlarında boylara ayrılmışlardır.

Boz oklar; Kayı,

Bayat,

Alka Evli, Kara Evli, Yazır, Dodurga, Döğer, Yaparlu, Afşar,

Begdili,

Kızık, Kargın; Üç oklar ise; Bayındır, Peçenek, Çavuldur, Çepnî, Salur, Eymur, Ala Yundlu, Yüreğir, İğdir,

Büğdüz,

Yıva, Kınık boylarına ayrılmışlardı.

Bugün Irak, İran, Suriye, Azerbaycan, Balkanlar Türkiye’de yirmi dört Oğuz boyuna ait işaret ve yer, köy, oba, ilçe adları görünmektedir.

Türkmen oymak, boylarından bir bölümler.

1-Gündüz oğulları oymağı:

Harput, Elazığ Diyarbakır, Mardin Van, Şanlıurfa, Malatya, Suriye, Lübnan, Libya bulunmaktadır.

Artuklular, Döğerleri oymakları:

bugünkü Mardin, Şanlıurfa, Kerkük Tuzhurmatu, Tazehurmatu ve yirmi dört oymaklı Hazar Denizi doğusundaki Malatya Tokharis bucağı, Dağıstan’da Digor ve Kars ve Arpaçay sağındaki Digor kazası, Kerkük Yenice, Tuzhurmatu ilçeleri bu boydandır.

2-Totırka/ Dodurga/ Dödürge oymağı:

Bozok/Yozgat,Raka,

Halep, Telafer, Musul çevresinde görünmektedir.

Teke-Yomurt ve Sarık oymakları:

Türkmen boyundandır. Akkoyunlu, Dulkadirli ve Halep Türkmenlerinde, Tuzhurmatu Emirli köyünde, Yengicede, Eymürlü/ İmirlü oymaklarıdır.

Çıldır ve Tiflis, iyi halıcı, haberci ve keçeci Terekeme Oymağı Kırıkkale, Kırşehir, Şanlıurfa, Gaziantab, Kahramanmaraş bu oymaktandır.

Türkmenlerinin çoğu Adana, Şanlıurfa, Diyarbakır, Gaziantep, Kahramanmaraş, Muş, Çorum, Yozgat,  Tuzhurmatu, Telafer Ramazan oğulları boydandır.

Irak'ta tarihi belgelere dayanarak, Türkiye’nin, Azerbaycan, İran Türklerinin, Irak Türklerinin birçok şehirlerinde bucaklarında, köylerinde yaşayan Türk boy ve oymakları, aileleri Osmanlı döneminde yazılan ve günümüze kadar ulaşabilen Osmanlı arşivinde bulunarak Alevi, Bektaşiler dâhil hepsi kendilerinin unutup kayıp ederseler bile Türkmen oymaklarından, soylarından, boylarındandır.

Osmanlı Arşivinde Irak'ta varlık gösteren ve 16. yüzyıldan başlayarak, bölgede yerleşen Türk boy, oymakları, aileleri hakkında olan toplu bilgilerden belli ediyor ki Türkmenlerin ağır, olarak büyük bir millet olduklarını yanıtlamaktadırlar

Bugün birçok oymak, boylara, ailelere baktığımızda Türkmen olduklarına rağmen kendilerini başka milletlere bağlı olduklarını söylemektedirler, bence Diyarbakır, Şanlıurfa, Tuncalı,  Merdin, Van, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kars, Hakkâri, Hatay, İskenderun, Çorum, Yozgat, Elazığ, Bağdat, Musul, Erbil, Süleymaniye, Hilla,

Basra ve Irak’ın birçok şehrinde, Suriye, Lübnan, Urdun, Filistin, Colan,

cenin, Libya, Cezayir,İran Türkleri, orta doğuda olan aşiret, oymaklar, boylar, aileler kendi ırkları milletleri olan Türkmen kimliklerine bir an önce dönmeleri gerekir ve dillerini, tarihlerini savunmalıdırlar, Eski tarihlerden Irak’ta günümüzde Türklerin yoğun olarak yaşadıkları bölgelerde Türk boy ve oymaklarının bir çoğunluğu dünyanın her yerinde bulunmaktadır, yaşamaktadır.

Dünyanın birçok bölgesinde yaşayan oymak soylar, boylar, aile adları karşımıza Türkmence olduğu çıkmaktadır bunlardan yer, toprak akarsu, tepe, dağ, köy, ilçe, dere adlarından belli olarak, bu topraklarda eskiden yaşamış olduğu Türk kökenli milletlerin izlerini görebiliyoruz.

Irak’ta yerleşen tarih

Boyunca Türklerin

Taşıdıkları boy ve oymak adlarının birçok bölümünün Oğuz boylarına bağlı oldukları anlaşılmaktadır.

Bunun yanında Türk kökenli Olan Arap, Kürt Farslar ana dillerini unutarak, kendilerini başka milletten olduklarını saymaktadırlar.

Günümüzde Oğuzlara bağlı birçok küçük topluluklar Trablusşam, Şam,

Colan, Cezayir, Mısır, Lübnan, Suriye, Urdun,

Libya,

Musul ve Kerkük Nasırıya, Divaniye, Basra,

Vasit

gibi bölgelerde şehirlerde büyük yoğunluk olan Türkmenler Karagul, Karakol, Şehler, Haydarı, Salihı, Züheyri, Bayat,

Cibayiş gibi, Araplaşmışlardır. Suriye, Şam,

Irak,

İran,

Filistin, Colan, Kerkük,  Urdun, Lübnan, Türkiye, bulunan birçok oymaklar Azerbaycan bölgelerinde yaşayan Türk grupları büyük Türkmen, Oğuz oymaklarından, boylarından meydana gelmektedir.

Günümüze kadar yüzlerce Türkmen oymakları, boyları birçok nedenlerden dolayı baskı, korku, göçe zorlama,  uzaklaştırma sinsi,  asimilasyon politikasıyla bu dönemde olduğu gibi, Saddam döneminde idam, göç ettirme,  hapishane nedenleriyle Erbil, Süleymaniye, Dahuk,

Zaho  ve Basra, Nasırıya,  Hilla,

Babil,

Musul, Divaniye, Vasit, Kerbala, Necef, Selahattin Tikrit,

Bağdat ve Irak’ın birçok yerlerinde bulunan Türkmenler Arap, Kürt politikası baskı asimilasyon, işkenceler sunucu çok Türkler kendilerini Kürt, Arap yazmışlardır.

Ayrıca Türkiye’de Türkmen oymaklarından olan birçok insanlarımız, soydaşlarımız Diyarbakır, Gaziantep, Şanlıurfa, Çorum, Yozgat, Adana, Mersin,

Van,

Merdin, Hatay, Malatya, Eleziğ ve dünyanın her yerinde Türkmen oymakları olduklarını unutarak, başka bir milletten olduklarını söylemektedirler. Ve Türk kimliklerini ne yazık ki unutmaktadırlar.

Araplaştırma, Kurtlaştırma politikasıyla birçok Türk oymakları olanlar kendilerini unutarak, soylarını, ırklarını bile unutmuşlardır, özelikle Bayatlılar, Aleviler, Bektaşiler, Karakol, Salihler, Şahlar, Kakailer, Şebekler, Afşarlar, Lekler, Karakeçiler, Efendiler, Reyhanılar, Türkanlar gibi bunlar hepsi Oğuz hanın oymaklarından, boylarından olduklarını bile düşünmüyorlar.

Bugün Türkmenler tüm baskılar, işkencelerle kanlarını, canlarını vatanları için vererek, başka milletlerinin acımasız baskılıyla dillerini koruyarak, her türlü baskıya rağmen ayakta durmaktadırlar.

Irak Türkleri ve dünya Türkleri başka milletler ile ayrım yapmayarak, bu milletlere yardım yaparak, hoşgörü, eşitlikle, dostluk eli uzatarak,  kardeşçesine                                                    yaşamayı isteyerek, onlarsa Türklere acı göstererek arkadan vurmuşlardır

Ayrıca İngilizleri ve Avrupa devletlerinin sinsi oyunlarıyla, Türk’ü Türkmenlerden ayırmaya uzun yıllar uğraşıp,  çalışmışlardır. Türkleri azınlık göstermek amacıyla, Araplaşan, Kürtleşen eski çağlardan yüzlerce aileler, oymaklar, boylar günümüze kadar yok olarak kayıp olmaktadırlar.

Türkmen  Bölgemizde yaşayan Türkmen boylarından, Aşiret, oymaklarından.

1-Bayat oymağı:

Bayat, Bayatlar, Oğuz oymağının devlet ve din adamı Dede Korkut gibi tanınan Türk tarihinde büyük şairler büyük bilginler yetiştiren bir boydur. Bayatların el-Cezire ve Suriye'ye Selçuklu zamanında bölgeye gelmişlerdir. Bayatlılar günümüzde Musul, Bağdat arasındaki bulunan topraklarda otuz, kırk köy olarak Araplarla beraber yaşamaktadırlar.

Ayrıca Irak’ın kuzey, güneyi, batısı, doğusunda binlerce Bayatlılar bulunmaktadırlar, çoğunluk Kerkük, Musul, Erbil, Basra, Nasırıya, Divaniye, Bağdat, Rumadi,

Vasıt

Türkiye,

İran Azerbaycan ve birçok şehirlerde, köylerde, ilçe, ülkelerde Bayatlı oymağı görünmektedir. Dilleri Temiz ve arı Türkçe konuşmaktadırlar, Araplaştırma, Farslaştırma politikasına rağmen, Bayatların bölgedeki izlerine, daha önce Selçuklu Hakanlarımdan Aksungur Buharî'nin Basra'daki yardımcısı Sungur Bayâtî soyadını taşmaktaydılar.

Ayrıca 12. yüzyılın sonlarında, Bağdat'ın güneydoğusunda, Bayat adında bir kale bulunarak, hakanı Türk idi. Ve Bayat Kalesi Moğol, Osmanlı dönemlerinden beri tanınmaktaydı.

O dönemde de Bayat bir sancağın merkezi sayılmaktaydı. Divan-ı hümayun mahimme defterlerinde kayıtlı, H. 973 (M.1566) tarihlidir, Basra velayetinin Bayat Sancağı Beyi Mir Hüseyin seçilmiştir. 16. yüzyıla ait Osmanlı tahrir defterlerinde, Karaca Bayat adı bir oymak diye geçmektedir.

Bayatlılar Kerkük, Musul,

Erbil,

Basra, Divaniye, Nasırıya yöresinde yaşamakta olan büyük nüfusa sahip olan Türkmen oymağıdır birçok ülkelerde, bölgelerde yoğun biçimde yaşamaktadırlar,

Bayatların büyük bir bölümü oymak (göçebe) diye yaşamını sürdürerek, korumaktadır.

Bayat oymağının başka bir özelliği ise Türk musikisi makamlarından biri sayılarak,

Bayatî (Beyatî) makamını IV. Muradın Bağdat gezisinden dönüşünde getirmiştir

Irak Bayat Türklerinin 12 musikişinası yoluyla Bayat Makam yayılmıştır ve Kerkük Hoyratları ile söylenmektedir.

Bayat makamı Irak Türklerinin en yaygın makamlardan sayılmaktadır, Bayati makamı, Türkiye'de Beyatî söylenir ve bütün Doğu musikisini etkilemektedir.

Bayat makamı Kerkük Türkmenelinde toprak, yerlerinde çok sevilen Bayat makamı, bölgede okunan uzun hava ve türkülerin, manilerin en yaygın ezgi biçimini kapsamaktadır.

Bayat Makamının en ünlü ses sanatkârlarından

Irak'ta tanınan okuyucularından Şaltağ (1801–1876) da Bayat boyundandır. Mustafa İlik, Osman Tabla baş, Celal Taha, Abdulvahit Küzeci, İzzettin Nimet, Sıdık Bende gafur gibi büyük Türkmen ses sanatkârlar bu yolda ön sırada sayılmaktadırlar.

Osmanlı döneminde Kifri, Tuzhurmatu ve Kerkük yöresinin birçok toprakları Bayat oymağına Sultan tarafından verişilmiştir. Bayatlılar tarih boyunca çok yiğit atılgan kahraman olarak, ve Bayat Türkleri değerli atlara sahip oldukları ile yiğit savaşçı olduklarından dolayı şanlarıyla tanınmaktadırlar.

Bayatlılar Bağdat Kifri ile Tuzhurmatu, Dakuk (Tavuk) arasındaki bölgesinde, Altunköprü, Irak’ın kuzey, güneyinde yaşamaktadırlar.

Bayatlılar Mezhep yönünden Sünni, Şii olmaktadırlar,

Birinci Dünya Savaşı sırasında, İngilizler tarafından hazırlanan 1917 tarihlide gizli bir raporda Kerkük, Musul, Kifri, Karatepe ve Tuzhurmatu da yaşayan Bayat oymaklarının Türkçe konuştukları ve oymakların sayılarının 20 bin ev olduğu belirtilmiştir.

Bölgede yaşayan Bayat bir bölüm oymakları 1-Elbu Ali,

2-Amırlı (Emirli),

3-Bastamlı,

4-Al-ı Bekir

5-Ahmed, Elbu Hasan, 6-Hasan Sarlıya,

7-Elbu Hüseyin,

8-Elbu Vali,

9-Delelve,

10-Elvüzat ve 11-Yengice (Yenice).

13-Karanaz 14-Abut

15-Şahseven gibi tanınmaktadırlar.

Günümüzde Irak'ta ve dünyanın her bir yerinde varlıklarını koruyan, sürdüren Bayat oymağı önemli Türk ülkelerinde yaşayarak

Türklüğünü koruyarak Oğuz boyundan olduklarını ön planda tutuyorlar, pek çok Bayat oymağı, bugün Kerkük, Tuzhurmatu, Kifri, Harekin, Mandalı, Şahreban, Kazaniya, Kızlarbat, Karağan ve çevresi, Tavuk, Karatepe ve Musul yöresi Telafer, Muhalabiye, Reşidiye, Selimiye, Efgini, Aziziye, gibi Türklerin yoğun olduğu önemli şehirlerde, köylerde, ilçelerde yaşamaktadırlar.

Günümüzde Irak Türkmen bölgelerinde en çok Bayat aşireti, oymağı Türkiye’nin birçok şehir, ilçe köylerinde bulunarak çok sayıda bayat adında yerlerle, lçe köyler bulunmaktadırlar

Bayatlı oymağına bağlı olan Bayatlı adını taşıyan köyler şunlardır:

1-Abbud

2-Elbuhasan 3-Bastamlı

4-Biravcılı

5-Çardaklı

6-Karanaz

7-Muratlı

8-(Süleyman Bey) ve

9-Zengili.

Eski tarihlerden günümüze de ve Saddam rejiminin baskısıyla dilimi unutan Bayat boyundan Arap bölgelerine göçüp yerleşen aileler çoğunluk olarak Araplaşmışlardır, Dillerini unutmasına rağmen taşmış olduğu Bayat soyadından dolayı Türk kökenli olduğunu bilmektedir.

Ama ne yazık ki birçok Türkmenler    kendilerini Arap olarak kabul eden ailelere de bulunmaktadır.

Irak'ın Kuzeyinde olduğu gibi Irak’ın güneyi Basra,

Hilla,

Kut,

Vasit, Samarra, Necef, Kerbela, Nasırıya, Divaniye, İmara yanında Başkent Bağdat'ta, Diyala

Bayatlı (Beyatî) aile soyadları görünmektedir.

Türkmen Bayatlılar Tarım ve hayvancılıkla uğraşarak, kırsal hayat düzeni içinde yaşantılarını birbirleriyle toplu olarak geçiniyorlar ve bir bölüm Bayat oymakların soyadları

Şöyledir,

1-Pir Ahmedli 2-İzzeddinli

3-Allıballı

4-Mahmudlu 5-Faris Beğli 6-Ali Musalı 7-Abbudlu

8-Zengülü

9-Sayyadlı

10-Karanazlı 11-Biravcılı 12-Hasadarlı 13-Kalaylı

14-Kâhyalı 15-Keremli 16-Şuhurtlu 17-Tezekli

18-Serheli

19-Kuşçulu 20-Deregezli 21-Kalandarlı 22-Kenneli Bayatları ise

Toplu olarak bu köylerde yaşıyorlar

1-Yukarı Ali Saray

2-Aşağı Ali Saray

3-Sındıc

4-Bastamlı

5-Pir Ahmed 6-Abbud

7-Amırlı (Emirli)

8-Sayyad

9-Küçük Donbalandere10- Büyük Donbalandere11- Elbu

12-Hasan

13-Biravcılı 14-Hasardalı 15-Yeşil tepe 16-Karanaz 17-Zengülü 18-Başagelen 19-Çardağlı 20-Muratlı

21-Bısas

22-Bablan

23-Yengice 24-Üçtepe

25-Kuşçu

26-Delelve

27-Elboğmaz, 28- Süleymanbeg, 29-İlanciye (Yılancıya) ve 30-Casımbeg.

Bayat oymağına bağlı olan ve Musul yöresindeki yaşayan Türklerin köyleri şunlardır:

1-Abzah

2-Besan

3-Karayatağ 4-Selimiye

5-Şenif

6-Şirehan

7-Tezharap

8-Hacı İbrahim

9-Yarımca, gibi. Ve Türkiye, İran, Azerbaycan’ın birçok yerinde şehir, ilçe, köylerinde yaşamaktadırlar.

Bayat oymağının büyük Dedelerinden Günhan Türklerin atası Oğuzun büyük oğludur ayrıca Oğuzun oğulları Yıldız, Ay, Gök, Dağ, Denizdir en büyük Türkmen Bayat oymağı dünyanın birçok yerlerinde bulunmaktadırlar, Türkmenlerin çoğunluğu Bayat oymağındandır buna rağmen ne yazık ki birçok Bayatlılar kendilerini bilmeden Arap sanmaktadırlar.

3-Yıva Oymağı:

12. Yüzyılda Oğuz boylarından olan Yıvalar

Yoğun bir nüfuslu olarak İran Hemedan'ın kuzeyinden Şehrizor'a kadar uzanan geniş bölgesinde yaşamaktadırlar, 1130 tarihinde Şehrizor bölgesinin sahibi olan Türkmen Aslantaş oğlu Emir Kıpçak’ta Yıva boyundandır, ayrıca son Selçuklu Sultanı Tuğrul Şah ile yardımcısı, bakanı Celâleddin b. Yunus arasında 1187'de Hemedan dolaylarında yapılan savaşta Yıvaların yönetim ordusunda yer almışlardır,

Yıvaların başında Berçem'in oğlu Mahmud var olarak bu beyliği . (İvâiyye) beyliğini kurmuştur.

Hakanları ise Mahmud'dan sonra Yıva boyunun beyliğine Fahreddin İbrahim geçmiştir. Ve sonradan yerine geçen Şehabeddin Süleyman Şah ise, Yıva boyunun en tanınmış beyi sayılmaktaydı. Süleyman Şah, 1213 yılından önce, Yıva Beyliğinden uzaklaşarak yerine küçük kardeşi atanmıştır.

1258 yılında Moğolların Bağdat'ı kuşatmaları sırasında, yönetim başı Süleyman Şah olmuştur, Bağdat’ın düşmesiyle halife, komutanlar ile birlikte şehit olmuştur. Süleyman Şah aydın kültürlü olarak yıldızlar bilgisinde önde gelenlerden biriydi, Yıva Beyi Süleyman Şah'ın yönetiminde bölgede yaşayanlar mutlu ve güzel bol yaşam sürdürmekteydiler.

Moğol hükümcünde Yıvaların oturdukları Musul, Kerkük bölgesi onlar tarafından önemli olmuştur.

3-Karakoyunlu oymağı:

Karakoyunlu oymağı gücüyle Yıvalardan sonra bölgeye yerleşmiştir. Moğol yönetiminden sonra bu bölgede siyasi bir güç ortaya bu defa Türkmenler çıkmıştır, varlıklarını Karakoyunlular göstermişlerdir Yıvalar, Karakoyunlular arasında yakından akrabalık olmuştur. Karakoyunlu oymağının, Oğuz boylarından olduğu bellileşmiştir.

Karakoyunluların Yıvaların nesli, kuşakları olduklarını düşünmektedir.

Karakoyunlu devletinin bölgede çok güçlü bir yönetimi kurarak, birçok Türkmen, boylarını, soylarını, oymağını tek bir çatısı altında toplamıştır. Karakoyunlu Musul ve Kerkük, Diyala şehrinde oymağının varlığı 16. yüzyılın öncesine bağlıdır, bu topraklar Osmanlı yönetimine geçmesiyle bölgenin tapu tahrir defterlerinde Karakoyunlu oymağı ile ilgili kayıtlar geniş yer alarak bulunmaktadır.

Karakoyunlu oymağı Musul şehrinde oturdukları mahalle adına Ra's al-Türkman söylenmekle, ayrıca Karakoyunlar al Kadıya, Şivehâ ve Musul yöresinde başka köylerde oturmaktadırlar,

Ve Karakoyunlu adında bir köyde bulunmaktadır.

Karakoyunlu olanlar Bayram, Budak, Hüdakulu, Oruç, Şahkulu ve Şahverdi. Allahkulu, Durmuş, Göndoğmuş, Hüseyinkulu,  İldoğmuş ve Şahverdi. Karakoyunlu döneminde  Musul ve Kerkük bölgesinin yoğun bir Türkleşme dönemi yaşanmaktaydı.

Bu oymağın bölgede bıraktığı mimarlık büyük izler günümüze kadar görülmektedir.

Karakoyunlu oymağına bağlı Türkmenlerin yaşadıkları köyler ise Musul yöresinde tanınmış olanlardan şunlardır:

1-Yukarı Karakoyunlu, 2-Aşağı Karakoyunlu 3-Cemaliye

4-Reşidiye

5-Kadıye (Kadıköy)

6-Ba'vize

7-Diriç

8-Cinci

9-Barıma

10-Fazıliye

11-Ortaharap 12-Telyara ve 13-Ömer Kayacı varlıklarını kurumaktadırlar,

Musul’un 20 km. kuzey-batısında yer alan Karakoyunlu köyü tek yoğun Türkmen köyü olarak kurulmuştur. Çevresinde olan kalıntılardan anlaşılıyor Kerkük'ün 20   km. güneyinde bulunan Tazehurmatu bucağının Karakoyunlu oymağından geldiklerini ve Tatar (Moğol) soyundan olarak Karakoyunlular tarafından yapılmıştır, Kerkük Tuzhurmatu İlçesi'nin çevresinde Bayat boyundan köyler olan Türkmenler Karakoyunlulara dayanmaktadır, ayrıca Kömbemler, Kızıl yar, Altunköprünün bir bölümü ve birçok Türkmen köyleri de Kara koyunludur bu oymak özelikle İran, Suriye, Filistin, Urdun, Lübnan gibi Azerbaycan ve Türkiye’de bulunmaktadır.

4-Döger Oymağı:

Irak'a yerleşen Oğuz boylarından  olan Dögerler. Moğollardan Memluk hakanları ile mücadele ederek. Bölgede nüfusları çoğunluk sayılarak, tanılan Türkmen oymağıdır, Dögerler Salim Bey yönetiminde Caber'de yaşıyorlardı.

1383 yılında Karakoyunlu Beyi Kara Mehmed Musul ve bölgesine geçerek Döger Beyinin üzerine yürüyerek, çevreyi yönetimi altına almıştır.  Salim Bey'in ölümünden sonra Dögerlerin başına oğlu Dimaşk Hoca geçmiştir. 1404 yılında savaşta yenilerek Dögerlerin başına Gökçe Musa geçerek, Döger beyleri de Kerkük ve Dakuk (Tavuk) Emiri Ceneklü Hasan'ın buyruğunda birçok  savaşlara katılmışlardı.

Dögerler İspend (Isfahan) Kerkük’e bağlı Tuzhurmatu, Tazehurmatu, Yengice, Telafer -Barsa Kerkük ve Tavuk, Emiri, Ceneklü Kerkük yöresinde, Dögerlerden küçük bir oymağın varlığı bulunmaktadır.

Çoğunluk Dögerlerin köyü Biravcılı Köyü'dür. Körcalılar, Dögerler, Uncular, Kargabegler, Hilavlılar, İsmaillilerle bir boydular. Dögerin yaşadığı köyler ise Yengice, Tazehurmatu, Tuzhurmatu ve Türkiye’nin birçok yerinde şehir, köylerinde bulunmaktadır.

Ayrıca bu Türkmen köylerinde Döger oymakları yaşamaktadırlar

1-İhtiyarlı

2-Derzili (Terzili)

3-Berberli

4-Biravcılı

5-Kuşçu

6-Aşurlu

7-Alipesli

8-Hurmatılı

9-Sofyalı

10-Naccarlı 11-Matıklı kollarıdır.

5-Çepni Oymağı:

Kanunî Sultan Süleyman döneminde Doğu Anadolu'da ve Irak'taki kalelerde gönüllü olarak görev yapan önemli sayıda Çepni oymağı bulunmaktaydı. 

Çepniler çoğunluk, Kerkük’e bağlı Havica ilçesinde Trabzon ve Cânik Çepnilerinden olan ayrıca İran savaşlarında Türkmen  Safevîler yanındaydılar H. 976 (M.1568) yılında Çepniler, Çipenler Mahalebiye bağlı Türkmen köylerinde bulunmaktadır, Van Beylerbeyi boyruğuyla Van, Erciş, Ahlât ve Bitlis kalelerinden uzaklaştırılmışlardır,  H. 994 (M.1585) yıllarında Şam, Bağdat ve Revan Beylerbeyliklerinde Çepniler ve Tat, Kızılbaşlara bir arada yaşamaktaydılar.

6-Eymür oymağı:

16. yüzyılda Eymür boyu Anadolu’da 76 yer, bölge, köy adaları birçoğunun Sivas-Tokat bölgesindedir.

Ve Anadolu'nun birçok yerlerinde Eymür oymakları görülmektedir. Bu boyun adı Eymir, İmir, İran ve Harizm Türkmenleri arasında da Eymür, Irak Türklerinin bölgesinde Emirli diye geçmektedir,

Kerkük'ün Tuzhurmatu bölgesinde Amırlı (Emirli) adı diye bir bucak adı bulunmaktadır. Amirli/ Emirli Tuzhurmatu ilçesine bağlı 30 km. güneybatısına düşmektedir. Ve Bayat oymağın bir koluna bağlıdır. Bayat köylerinin ortasına düşen Amırlı adının Eymirli ve Emirli boyundan gelmektedir.

Kerkük şehrinin önemli Türkmen köylerinden Kümbetlerde Amırlı oymağı yaşamaktadır.

7-Harbendeli oymağı:

Sivas'ın güneyinde bulunan, Heleb bölgesinde yaşayan Türkmen Beğdili, Harbendelu ve İnallu gibi oymaklardan birleşmektedir, Harbende oğulları İlhanlı döneminde Harbende'den alınmıştır Harbendelu veya Harbendeli oymağı, özellikle Malatya bölgesinde görünmektedir. Harbendelular obalara 17. ve 18. yüzyıllarda Orta ve Batı Anadolu'ya gelmişlerdir. 16. yüzyılda Haleb Suriye Türkmenlerinden, başlıca Beğdili, Harbendelu, Bayat ve İnallu gibi büyük topluluklar Karkın, Kızık, Uç, Acûrlu, Kaçılu, Türkan, Peçenek, Döger, Kınık, Eymür, Bahadırlu, Karakoyunlu bu oymaklardan oluşmaktadır.

Safevî Türk devletine bağlı olan Türk boylarından sayılan Şamlu boyu, başlıca Beğdili, İnallu (İnanlu) ve Harbendelu obalarında yaşamışlardır.

Günümüzde Kerkük'e bağlı en büyük Türk nüfuslu olan Harbende oymağı Tuzhurmatu da tanınan bir topluluktur Harbendeluların torunları Türk oldukları Tuzhurmatu ilçesinde önemli bir yer almışlardır ve Türkiye’nin birçok bölgelerinde bu oymak bulunmaktadır.

8-Şebek oymağı:

Musul bölgesinde yaşayan varlığını Türkmen oymağı olarak koruyan önemli büyük bir Türkmen oymağındandır,  Şebek oymağının adı Tahmasb döneminde 10 bin çadır oldukları bilinen İran Bayatları hakanı Şah Bek'ten gelmişlerdir. Batı Türkistan'da Timur oğullarının döneminde uzaklaşmışlardır, Şebekler  Çoçı Ulusu hanlarından Şıban Han oğullarıdır ayrıca Şıban Özbekleri, 15. yüzyılda Sırderya kıyılarında İran Türklerinden olan Harizm'i Timur oğullarının meydana gelmektedir. Şebek oymağının en önemli hakanlarından Yiğit kahramanlarından becerikli Şaybak (Şeybek) Han adıyla şanıyla tanınmaktadır.

Şebek oymağının, Şaybak veya Şeybek Han'ın torunlarıdır.

Şebeklerin, Hacı Bektaş Veli'ye bağlı olarak Bektaşi geleneklerini, göreneklerini, kültürünü  benimsemekte dirler. Şebekler Musul'un doğusunda yer alan elliden fazla köylerde yaşamaktadırlar. Şebek Türkmen köylerden,

1-Abbasiye

2-Albek

3-Arpacı

4-Babıniyet

5-Basahre

6-Ba'şika

7-Ba'vize

8-Bazvaya

9-Baybuğ

10-Bedene

11-Bılavât

12-Besan Bısatlı

13-ilevhan

14-Çinçi

15-Deraviş (Dervişler)

16-Gökçeli

17-Harabasultan 18-Haznebend 19-Hıdırilyas 20-Karakoyun 21-Karaşor 22-Karatepe 23-Karatepe 24-Şebek

25-Karayatağ 26-Kadıköy (Kazıye),

27-Keberli

28-Kehrîz

29-Körgariban 30-Minara Şebek

31-Ömerkayaçı 32-Yunus peygamber 33-Selimiye 34-Şemsiyyat 35-Şeyhemir 36-Şirehan (Şirinhan)

37-Telyara

38-Tercille

39-Tezharap 40-Topzava 41-Yarımca 42-Yengi Bısatlı

43-Zehrahatun Bektaşi kullarına bağlı olan Şebekler, dini törenleri Bektaşi geleneklerine göre düzenlemektedirler.

Hacı Bektaş-ı Velî'ye karşı büyük saygı, sevgi beslemektedirler, Şebekler Osmanlı döneminde İmparatorluğun birçok bölgesinde Şebeklerin konuştukları dil, Azerî Türkçesine yakın Türkmence bir özellik taşımaktadır.

Dini törenlerinde okunan şiirler ise, daha çok Nesîmi, Fuzûlî, Hataî ve Sadî gibi, ünlü şairin şiirleridir. Türkmen Şebek oymağı Sünni, Şii’dirler, Gökçeli ve Yarımca Şebeklerinin çoğu Sünni mezhebindendir.

Şebekler tanınmış Türkmen oymaklarından olarak günümüzde Musul şehrinin doğuşunda 15 enci çağın başlangıcıyla İmamı, Bektaşi olarak Türkmen hakanı Şah bek ordusundan kalarak ve Türkmen Şah Nedir ordusuyla birlikte bu topraklara gelmişlerdir. Ve miladı 1743 tarihinde Musul vilayetini abluka ederek Kerkük, Erbil gibi toprakları ele geçirmek istemişlerdir.

Şebekler Türkmen oymaklarından Veli Beştaşın torunlarından olarak bugün Türkiye’de tanınan alevi Bektaşi oymağı Türkiye’ni İran’ın, Azerbaycan’ın birçok yerlerinde bu oymak bulunmaktadır,

Şebekler, Aleviler, Bektaşiler olarak büyük Türkmen oymağıdır. 

Sanıyla , adıyla, tarihiyle Türkmendiler.

9-Salur oymağı:

Salgurlu, Salguzcu da denilir. İran ve Irak bölgelerinde hükümet kuran Salgurîler Türkmenlerdir. Selçuklular Batı İran'a geldikleri zaman Şehrizor, Kirmanşah Dakuk (Tavuk) bölgesinde Annaz oğullarının yönetimindeydiler.

o dönemde görülen birçok Türkmen beyi gibi, çok yiğit çalışkan olan Kara Beli Salur Beyi tarafından birçok bölgeler fethedilmiştir. Kara Beli hanedanı, 12. yüzyılın sonlarına kadar varlığını sürdürmüşlerdir.

10-Beğdili oymağı:

Oğuz boylarındandır Kanunî döneminin ilk yıllarında Halep Türkmenleri arasında bulunan ana Beğdili kolu Türkmen topluluğunun en büyük oymağıdır, Beğdililer Safevî devletinin kuruluşunda önemli yerleri bulunmaktadır, onların bir kolu da İran'a giderek. Kuzey Suriye Türkmenleri ile Safevi devletini Şamlu adlı kurutanlığına katılmışlardır. Şah Abbas devrinde Şamlular bütün Kızılbaş boylarını aşarak birinci sırada yer almışlardır.

Safevî devletinin güçlü olmasında en önde Türk boylarından olan Şamlu boyu, Beğdili, İnallu (daha İnanlu) ve Harbendelu ile yer almışlardır. Ve (Hudabendelu) obalarını oluşturuyordular Şamlu boyu beylerinde yakın bir bağlılığı olan Şah Abbas devrinde bu boydan büyük hakanlar çıkmıştır, Şamlu hakanlarından Beğdili obasından Ahmed Bey, H. 1002 (1593-1594) de Şah Abbas tarafından Lâhican darugalığına görev almıştır. Şamlu boyunun İnallu (İnanlu) obası Şahı Seven köyü olarak varlığını sürdürmektedir.

Bugün Musul yöresinde Türkmen köylerinde Begdelli (Beğdeli) diye tanınan Türkmen oymağı görünmektedir. Musul'un kuzeyi Reşidiye, Şirehan (Şirinhan) ve Selimiye gibi köylerde köklerinin Begdeli boyundandır. Şirehan köyünde tanınan Ceccoevi (Cercisevi) ile Cemşidevi adlı boylar birbirlerine yakından akrabadılar, Begdelli boyuna bağlı olanlar. Musul'un Selimiye ve Reşidiye gibi birçok yörelerinde yaşamaktadırlar.

11-Ulaşlu oymağı:

Çukurova bölgesinin en büyük boylarındandır, Ulaş boyu yöneten beyin adıdır. Ulaş oğulları Varsak beyleri diye tanınmışlardır ve boyun en büyük obasını Bayındırlar yapmışlardır, Ulaş adı ise Salurlulardan gelmiştir. Dede Korkut destanları baş kahramanı Salur Kazan Bey'in babası Ulaş olmasıdır, ve Halep Türkmenleri arasında önemli yer tutan Beğdili boyu 40 obadan oluşmaktadır. Bu obalar arasında 22. sırada yer alan Ulaşlu obasıdır.

12-Ocuşlu oymağı:

Türkmen Bölgelerinde yaşayan Türk boyları arasında Ocuşlu oymağının varlığı tarih boyunca sürmektedir. Bir bölüm Ocuşlu adları şöyledir:

1-Alican

2-Alikulu

3-Allahkulu

4-Bayram

5-Gökçe

6-Hacıkulu

7-İmamkulu 8-Murat Sultan ve

9-Velican. Ocuşlular, varlıklarını kurarak millet arasında. Oduşlu olarak geçmektedir. Ocuşluların çoğu Kerkük yöresinde Türkmen köylerinde yaşamaktadırlar. ve başka bölgelerde yer almaktadırlar, Ocuşluların yaşadığı köyler ise Sarı tepe, Türkalan, Tokmaklı ve Yayçili. Yengice, Ocuşlu, Çardaklı, Ayrıca Kerkük'te tanınan Ceddu ailesi Ocuşlulara bağlıdır. Musul'un batısına düşen Telafer Türkmen ilçesinde  Pirnadarlı ailesinden Ceddu Türk köyünde Ocuşlu oymağındandır, 

Ocuşluların özellikle efsanevî  hocaları Avvad Koca Ocuşludur. Birçok mizahi hikâyeleriyle tanınmaktadır. Türkmen topraklarında olduğu gibi bu oymak İran, Türkiye, Suriye’de bulunmaktadır.

13-Gökçelu oymağı:

Tarsus (Çukurova) bölgesinde 14-16. yüzyıllarda yaşayan ve Varsak söylenen bir Türkmen oymağıdır Çökçelu Musul'un Yunus Peygamber mahallesi de yoğun bir nüfusları görünmektedir.

Gökçeli adı Musul şehrine bağlı bir Türkmen köyü bulunmaktadır, Musul’un 15 km. güneydoğusunda düşmektedir, Ortakol adıyla tanınan Türkmen köyleri arasında yer almaktadırlar. Ayrıca bu oymak Kerkük yöresinde ve Türkiye’de yoğun olarak yaşamaktadır.

14-Biravcılı oymağı:

Moğolların bölgeye girmesiyle Irak'a göç etmişlerdir, bu oymak Bayat boyundandılar III. Murat döneminde Biravciler oynağı Musul'da, Kerkük yöresinde yerleşmiştir, Kerkük'e bağlı Tuzhurmatu ilçesinin 12 km. güneybatısında Biravcılı adında bir köyde bulunmaktadır. Ve bu köy Bayat köylerinden sayılmaktadır Bir avcıların toplulukları ise şunlardır:

1-Körcalılar 2-Dögerler

3-Uncular

 4-Kargabegler 5-Hilavlılar ve 6-İsmailliler. Ve Tuzhurmatu ilçesine bağlı Yengice köyünde Biravcılı adında bir boyda vardır

15-Karanazlar oymağı:

Irak'ta Türk boyu Bayat'ın bir koludur Moğol döneminden önce bölgeye yerleşmişlerdir. Karanaz oymağı hakkında en eski bilgilerden, Karanazlılar kethüdaların bir bölümü Aslan, Abdal, Emircan, Hankulu, Oruç ve Şah verdi adlarını taşımaktadır.

III. Murat döneminde iki bölümden görünürdü Karanaz oymağı bir bölümü Musul şehrinde ötesi de Musul bölgesinde yerleşmişlerdir. Karamaz, Kerkük'e bağlı Tuzhurmatu ilçesinin 15 km. batısında düşen bir Türkmen köyüdür ve Bayat köylerimden biri sayılmaktadır. büyük Türkmen şairi Fuzûlî Karanaz oymağındandır. Günümüzde köyden göç ederek, Kerkük, Tuzhurmatu ya yerleşen Karanaz soyadları ile tanınan birçok aileler bulunmaktadırlar.

16-Muratoğlu, Muradiye Muratlı oymağı:

Bu Türkmen oymağı Bayat boyundan bir koldur. H. 932 (1526) yıllarında bölgede

Görünmüşler  dir, Kerkük bölgesinde Muradiye, Muratlı olarak geçmektedir, ayrıca bir köy olarak önceleri Tuzhurmatu ya bağlıydı, Muradlı adı tanınan bir bayat köyünde bulunuyor, Kerkük şehri ve Telafer ilçesi ile Tazehurmatu bucağında yaşayan Muratlı aileleri varlığını korumaktadır ve Türkiye’nin birçok köylerinde Muratlı oymağı bulunmaktadır ve Muratlı diye köylerde vardır, Türkiye’de Çorum şehrine bağlı Muratlı ilçesi bulunmaktadır.

17-Bacvanlu, Bacvan oymağı:

Türkmen oymaklarından olarak Bacvanlı ve Bacvan oymağı Bacnak yani "Bac alan demektir.

Bu oymak ve aileler Kerkük yöresinde Bacalan olarak geçmektedir. Ayrıca Bacvanlular İran bölgesinde bulunarak geçmişten Habur’dan, Ural dağlarından gelerek Musul şehrine yerleşerek, Şafii mezhebine bağlı olarak ve Irak'ta dağınık biçimde yaşamaktadırlar.

Günümüzde Diyala şehrine bağlı Bacalan ilçesi tam olarak Türkmen sayılmaktadır.

Ve Hanekın ilçesinde Süleymaniye, Köysıncak ilçesinde yaşayan bir bölüm Bacalan baskıyla Kürtleşmişlerdir.

Kerkük'te bulunan Bacalan aileleri Türkmen milletlerine bağlı kalmaktadırlar

Türkiye’nin Diyarbakır bölgesinde yaşayan tanınan bir Türk oymağıdır, Bacalan oymağını atalarından Abdullah Paşa Baç Alan birinci Sultan Mahmut tarafından Kermenşah, Hanekın bölgesinde idaresinde görevlenmiştir. Bacalanlar buğun Hanekın, Türkiye, Musul, Süleymaniye ve Irak’ın birçok yerlerinde bir Türkmen oymağı olarak tanınarak yaşamaktadırlar.   

Türkmen Bacavan oymağı: on altı çağda Musul şehrinin çevresinde hakanları Dönmez tarihinde 1594m ile birlikte kalarak Bacavan ili kurmuştur, sonrada Bağdat şehrine bağlanmıştır

18-Ulus, Tatar, Tataran oymağı:

Türkmen boyundan olarak Tatar Türklerinden olarak bir bölümü Hamrin dağı Gökçen bölgesinde, başka bir bölümünde Kerkük'e bağlı Diyala şehri Karatepe köyünde yaşamaktadırlar ve Türkçe konuşmaktadırlar. Karatepe köyünde, Telafer ilçesinde Tatarlar, Tatlar diye varlıklarını sürdürmektedir, Ayrıca Diyala şehrine başlı Türkmen Mendili, Hanekın ve Kerkük’te Karaulus oymağı ile tanınan bir ilçe bulunmaktadır. Ve ayni bölgede Tatan köyü bulunmaktadır, Talefer bölgesinde Tatar adlı bir köyde bulunmaktadır.

19-Kara Ulus oymağı:

Moğol Türklerinden olan bu Türk oymağı çok yiğitlikle tanınarak 15 nci çağın başlangıcıyla Timurlenk döneminde doğu Türkistan bölgesinden Mandalı, Hanekın, Bedre Diyala, Kerkük şehrine yerleşmişlerdir, ayrıca Türkiye, İran Türklerinde izleri görünmektedir, oymağın büyüklerinden Hamit Şafi kendi dili Türkçeye bağlı kalmaktaydılar ve dilini savunarak uzun yıllar mücadele etmiştir.

20-Karaboğa oymağı:

16. Yüzyılda yaşayarak Karaboğa topluluğu önemli bir Türk oymağıdır. H. 932 (1526) yılında görünmüşlerdir, III. Murat döneminde tanınmışlardır ve Türkiye, İran, Irak Telafer bölgesinde bulunmaktadır.

21-Salihı, Salihıler oymağı:

Cemil oğulları oymağına bağlı bir oymaktır 16. yüzyılda varlığı görünmüştür bir Türkmen oymağıdır. III. Murat döneminde Musul'da, ve Kerkük'te yerleşmişlerdir. Salihiler, Kerkük'te yaşayan 3 büyük aileden oluşmaktadır. Ayrıca Diyale şehrine bağlı Kifri ilçesine Salihıye söylenirdir Ve Altunköprü ilçesinde Salihı bölgesi bulunmaktadır, ayrıca Türkiye’nin bir çok yerlerinde Salihılar bulunmaktadır, ve bir kasaba adıdır, bugün Salayı diye adlanan bir çok ve Kürtleşen bu oymak yüzde yüz Türkmen oymağıdır Diyalele bağlı Türk yerleşim arasında Salih Bey adında Salihı Türkmen köyü göz önündedir, Kerkük şehrinde Salihı oymağı ailesi büyük bir nüfuslu olarak milli mücadele  sürdürmektedirler öz be öz Salihılar her bir bakımdan Türkmen milletindendir.

Diyarbakır bölgesinde yaşayan birçok Salihı oymağı  on yedi çağın başlangıcıyla Osmanlı Sultanların buyruğu üzerine ataları Salih Paşa ile birlikte, oğulları Emir, Zeynel, Ali, Kadir, Süleyman ve akrabalarıyla Irak’a girişleri ile Kerkük, Leylan, Altunköprü, Kifri, Kızlarbat, Hanekın, Mandalı ve Türkiye’nin birçok yerlerinde yaşamaktadırlar, bir bölüm Salihı oymağı kendilerini Kürt, Arap sayarsalar bile onlar yüzde yüz Türkmen’dirler.    

22-Yağmur, Tatalu, Tatlu oymağı:

Halep Suriye’de bulunan Türkmen oymağı olan Yağmur oymağı beş kola ayrılmaktadır bunlardan Yıva boyu, bu oymak Sultan Kanunî döneminde 40 obadan oluşmaktaydı, Beğdili boyu ise Halep Türkmenleri arasında kalabalık büyük nüfusları bulunmaktadır,  Bu obalar arasında 25. sırada yer alan Tatalu obasıdır, Türkmen oymağından olan Tatalu Türkmen bölgelerinde tanınmaktadır.

__________________________________________________

*Sadun KÖPRÜLÜ-

Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv      3657 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi3
Bugün Toplam123
Toplam Ziyaret112814
Saat
Takvim